THE MERCK MANUAL MEDICAL LIBRARY: The Merck Manual of Medical Information--Home Edition
Tips for better results

Section

Subject

Topics

Leerstoornissen

Een kind met een leerstoornis heeft problemen met het verwerven, onthouden of toepassen van specifieke vaardigheden of informatie, doordat het zijn aandacht er niet bij kan houden, een slecht geheugen heeft of moeilijk logisch kan denken. Dit uit zich in slechte schoolprestaties.

Een leerstoornis is iets geheel anders dan een geestelijke ontwikkelingsachterstand en doet zich voor bij kinderen met normale of zelfs hoge verstandelijke begaafdheid. Leerstoornissen betreffen alleen bepaalde functies, terwijl bij een kind met geestelijke ontwikkelingsachterstand de problemen de cognitieve functies in brede zin betreffen. De drie voornaamste typen leerstoornissen zijn: leesstoornissen, stoornissen wat betreft de schriftelijke uitdrukkingsvaardigheid en rekenstoornissen. Een kind met een leerstoornis kan veel moeite hebben met het begrijpen en aanleren van rekenvaardigheden en wiskunde, maar niet met lezen, schrijven en andere vakken. Dyslexie is de bekendste leerstoornis. Onder leerstoornissen vallen niet de leermoeilijkheden die voornamelijk worden veroorzaakt door problemen met gezichtsvermogen, gehoor, coördinatie of door emotionele stoornissen.

De oorzaken van leerstoornissen zijn nog niet geheel duidelijk, maar ze omvatten onder meer afwijkingen in de basale processen die een rol spelen bij het begrijpen of toepassen van gesproken of geschreven taal of bij rekenkundig en ruimtelijk inzicht.

Naar schatting 3 tot 15% van de schoolkinderen heeft speciale begeleiding (remedial teaching) nodig om compenserende technieken voor de leerstoornissen aan te leren. Er zijn vijf keer zoveel jongens als meisjes met leerstoornissen, al worden leerstoornissen bij meisjes vaak niet herkend of vastgesteld.

Veel kinderen met gedragsproblemen presteren slecht op school en worden door een orthopedagoog op leerstoornissen onderzocht. Sommige kinderen met bepaalde typen leerstoornissen kunnen hun leerproblemen echter goed verbergen, waardoor het lang duurt voordat de stoornis bij hen wordt vastgesteld en behandeld.

Symptomen

Een jong kind kan traag zijn in het leren van namen van kleuren of letters, moeilijkheden hebben met het benoemen van bekende voorwerpen en met leren tellen, maar zich op andere gebieden wel ontwikkelen. Er kan sprake zijn van een vertraging in leren lezen en schrijven. Kinderen met een leerstoornis kunnen zich vaak slechts kort concentreren (korte aandachtsboog), zijn snel afgeleid, neigen tot stotteren en hebben een kort geheugen. Ook heeft het kind mogelijk moeite met netjes schrijven en natekenen, activiteiten waarvoor een fijne motoriek nodig is.

Een kind met een leerstoornis kan moeite hebben met communiceren. Sommige kinderen raken in eerste instantie gefrustreerd en ontwikkelen later gedragsproblemen, ze zijn dan bijvoorbeeld snel afgeleid, hyperactief, teruggetrokken, verlegen of agressief.

Diagnose en behandeling

Kinderen die niet lezen of leren op het niveau dat bij hun verbale of verstandelijke vermogens past, moeten worden onderzocht. Gehoor en gezichtsvermogen moeten worden onderzocht omdat problemen met deze zintuigen ook de lees- en schrijfvaardigheid kunnen beïnvloeden.

Een arts onderzoekt het kind op lichamelijke aandoeningen. Het kind wordt een aantal verbale en non-verbale intelligentietests afgenomen en de lees-, schrijf- en rekenvaardigheden worden onderzocht.

De beste behandeling voor een leerstoornis is onderwijs dat met zorg aan de individuele behoeften van het kind wordt aangepast. Vaak wordt geprobeerd de stoornis te behandelen met maatregelen zoals het weglaten van voedseladditieven en het innemen van hoge doses vitaminen. Ook wordt wel onderzocht of het kind veel sporenelementen in zijn lichaam heeft. Het gunstige effect van deze maatregelen is niet aangetoond. Geneesmiddelen hebben weinig invloed op schoolprestaties, intelligentie en algemene leervaardigheden. Omdat sommige kinderen met een leerstoornis ook ADHD hebben, worden wel bepaalde geneesmiddelen (zoals methylfenidaat) toegediend die mogelijk de aandacht en concentratie verbeteren en daarmee ook de leervaardigheid van het kind.

Last full review/revision February 2003

Back to Top

Previous: Aandachtstekortstoornis met hyperactiviteit

Next: Dyslexie

Figures
Tables
Disclaimer