THE MERCK MANUAL MEDICAL LIBRARY: The Merck Manual of Medical Information--Home Edition
Tips for better results

Section

Subject

Topics

Aandoeningen van de schildklier

Deze aandoeningen treden op als de schildklier te weinig schildklierhormoon (hypothyreoïdie) of te veel schildklierhormoon (hyperthyreoïdie) aanmaakt.

Hypothyreoïdie: als hypothyreoïdie bij de pasgeborene niet wordt behandeld, leidt dit tot slechte groei en vertraagde geestelijke ontwikkeling, met uiteindelijk een geestelijke ontwikkelingsachterstand als gevolg. De meest voorkomende oorzaak van hypothyreoïdie bij pasgeborenen is een geheel ontbrekende of onderontwikkelde schildklier. In eerste instantie heeft het kind geen symptomen. Later kunnen zich lusteloosheid, slechte eetlust, verstopping, hees huilen, navelbreuk (hierbij puilen de ingewanden ter hoogte van de navel door de buikwand) en vertraagde groei voordoen. De zuigeling kan uiteindelijk grove gelaatstrekken en een vergrote tong krijgen.

Door tijdige behandeling kan een geestelijke ontwikkelingsachterstand worden voorkomen. Daarom wordt na de geboorte bij alle pasgeborenen bloedonderzoek uitgevoerd om de schildklierhormoonspiegel te bepalen. De aandoening wordt met schildklierhormoon behandeld.

Hyperthyreoïdie: in zeldzame gevallen lijdt een pasgeborene aan hyperthyreoïdie ofwel neonatale ziekte van Graves-Basedow. Dit doet zich meestal voor als de moeder tijdens de zwangerschap de ziekte van Graves-Basedow had of hiervoor vóór de zwangerschap is behandeld. Bij de ziekte van Graves-Basedow (see Aandoeningen aanwezig vóór de zwangerschap) produceert het lichaam van de vrouw antilichamen die de schildklier stimuleren tot de aanmaak van schildklierhormoon, zodat de schildklierhormoonspiegel in het bloed stijgt. Deze antilichamen passeren de placenta en hebben hetzelfde effect op de foetus. Het gevolg is dat de pasgeborene met deze aandoening een te hoge stofwisseling heeft, met een snelle hartslag en ademhaling, prikkelbaarheid en een buitensporig grote eetlust met onvoldoende gewichtstoename.

Het kind kan net als de moeder uitpuilende ogen (exophthalmus) hebben. Als de pasgeborene een vergrote schildklier heeft (struma), kan de klier tegen de luchtpijp drukken en de ademhaling bemoeilijken. Een zeer snelle hartslag kan tot hartfalen leiden. De ziekte van Graves-Basedow kan dodelijk zijn als de ziekte niet tijdig wordt herkend en behandeld.

Bij een vermoeden van hyperthyreoïdie vanwege de kenmerkende symptomen wordt de diagnose bevestigd wanneer een verhoogde schildklierhormoonspiegel wordt gemeten en de schildklierstimulerende antilichamen van de moeder in het bloed van de pasgeborene worden aangetoond.

Pasgeborenen met hyperthyreoïdie worden behandeld met een geneesmiddel als propylthiouracil, dat de aanmaak van schildklierhormoon door de schildklier afremt. Behandeling is slechts enkele maanden nodig omdat de antilichamen die van de moeder de placenta zijn gepasseerd, niet langer dan deze periode in de bloedbaan van de zuigeling blijven.

Last full review/revision February 2003

Back to Top

Previous: Polycytemie

Next: Neonatale sepsis (bloedvergiftiging bij pasgeborene)

Figures
Tables
Disclaimer