THE MERCK MANUAL MEDICAL LIBRARY: The Merck Manual of Medical Information--Home Edition
Tips for better results
In This Topic
Geboorteletsel
Back to Top

Section

Subject

Topics

Geboorteletsel

Geboorteletsel is schade die het kind tijdens de geboorte, gewoonlijk tijdens de passage door het geboortekanaal, heeft opgelopen.

Een bevalling kan moeizaam verlopen, met het risico van letsel bij het kind, als het geboortekanaal te nauw of het kind te groot is (wat soms het geval is als de moeder diabetes mellitus heeft). Het kind heeft ook een groter risico van letsel als het vóór de geboorte in een abnormale positie ligt. Over de gehele linie is het aantal geboorteletsels tegenwoordig veel minder dan enkele tientallen jaren geleden.

Veel kinderen lopen tijdens de geboorte lichte verwondingen op. Het gaat dan om zwellingen of bloeduitstortingen op sommige delen van het lichaam.

Hoofdletsel: bij de meeste geboorten is het hoofd het eerste deel van het lichaam dat in het geboortekanaal komt en waarop tijdens de geboorte veel druk wordt uitgeoefend. Zwellingen en bloeduitstortingen zijn niet ernstig en verdwijnen binnen enkele dagen. Een cefaal hematoom is een letsel waarbij zich een zacht bloedgezwel vormt boven op een van de schedelbeenderen, maar onder het dikke vlies van bindweefsel dat het bot bedekt. Een cefaal hematoom hoeft niet te worden behandeld en verdwijnt binnen enkele weken tot maanden.

In zeer zeldzame gevallen kan in een van de schedelbeenderen een breuk optreden. Tenzij de breuk een indeuking vormt (impressiefractuur), geneest deze snel zonder behandeling.

Zenuwbeschadiging: in zeldzame gevallen kunnen zich zenuwbeschadigingen voordoen. Druk van een verlostang (forceps) op de gezichtszenuwen kan tot gevolg hebben dat de spieren aan één kant van het gezicht verlamd raken. Dit is duidelijk te zien wanneer de pasgeborene huilt en het gezicht asymmetrisch blijkt te zijn. Behandeling is niet nodig en het kind is meestal binnen enkele weken hersteld.

Bij een zware bevalling van een groot kind kunnen enkele van de grotere zenuwen in een of beide armen van de pasgeborene worden opgerekt en beschadigd. Verlamming (paralyse) van de arm of hand van het kind is het gevolg. Soms is de zenuw beschadigd die naar de middenrifspier (het diafragma, de spier die de organen in de borst scheidt van die in de buik) loopt, met als gevolg een verlamming van het middenrif aan dezelfde kant. De pasgeborene ondervindt in dat geval mogelijk ademhalingsmoeilijkheden. Een beschadiging van de zenuwen van de arm of het middenrif geneest meestal volledig binnen enkele weken. Extreme bewegingen van de schouder moeten worden vermeden zodat de zenuwen de kans krijgen te genezen. In zeer zeldzame gevallen zijn de arm en mogelijk het middenrif na een aantal maanden nog steeds verzwakt. In dat geval is mogelijk een operatie nodig om de gescheurde zenuwen weer aan te hechten.

Letsels aan het ruggenmerg als gevolg van te ver oprekken tijdens de bevalling komen in zeer uitzonderlijke gevallen voor. Het gevolg kan zijn dat verlamming optreedt onder de plaats van het letsel. Beschadiging van het ruggenmerg is vaak blijvend.

Botbreuk: in zeldzame gevallen kan zich tijdens een moeilijke bevalling bij het kind een botbreuk (fractuur) voordoen. Een gebroken sleutelbeen komt het meeste voor. Botbreuken van een arm of been worden gespalkt en genezen vrijwel altijd volledig en snel.

illustrative-material.sidebar 1

Wat is een NICU?

Een NICU (neonatal intensive care unit, afdeling voor intensieve zorg voor pasgeborenen) is een specialistische afdeling die beschikt over het medische team en de technologie die nodig zijn om pasgeborenen met uiteenlopende aandoeningen te verplegen. De grootste groep pasgeborenen voor wie een dergelijke verpleging noodzakelijk is, zijn de extreem te vroeg geboren kinderen. Andere pasgeborenen worden er verpleegd omdat ze bloedvergiftiging of longontsteking hebben opgelopen, last hebben van ademhalingsproblemen of een aangeboren afwijking hebben waarvoor chirurgisch ingrijpen noodzakelijk is. Deze pasgeborenen worden verzorgd in couveuses waarin ze warm worden gehouden of ze worden op een open warmtebed gelegd dat van bovenaf stralingswarmte afgeeft en de verpleegkundige in staat stelt om het kind beter vast te pakken. Pasgeborenen worden aangesloten op monitors waarmee voortdurend hun hartslag, ademhaling, bloeddruk en de zuurstofconcentratie in hun bloed worden gemeten. In de slagader en ader van de navelstreng kunnen katheters worden ingebracht om continu de bloeddruk te controleren, om herhaaldelijk bloed af te nemen als dat nodig mocht zijn en om vocht en geneesmiddelen intraveneus toe te dienen.

Een NICU kan een drukke afdeling zijn. Dit botst soms met de behoefte van de ouders die tijd en gelegenheid moeten krijgen om hun pasgeborene te leren kennen, bekend te raken met zijn persoonlijkheid en zijn voor- en afkeuren en ten slotte om te leren hoe ze hun kind thuis de speciale verzorging kunnen geven die het nodig heeft. De tendens NICU's rustiger te maken en de units zo in te richten dat gezinnen meer privacy hebben, heeft de situatie verbeterd. De bezoekuren zijn zeer ruim zodat gezinnen meer tijd met de pasgeborenen kunnen doorbrengen en vaak zorgt het ziekenhuis ervoor dat de ouders in de nabije omgeving kunnen overnachten.

Soms hebben ouders het idee dat ze weinig voor de pasgeborene in een NICU kunnen doen. Hun aanwezigheid (aanraken, spreken en zingen) is echter zeer belangrijk. De pasgeborene heeft de stem van zijn moeder al voor zijn geboorte gehoord en is eraan gewend. Vaak reageert hij beter op de pogingen van zijn ouders om hem te kalmeren. Huid-huidcontact waarbij de pasgeborene direct op de borst van de moeder of vader ligt (ook wel ‘kangoeroeën' genoemd), is geruststellend voor de pasgeborene en bevordert de ouder-kindbinding. Steeds meer onderzoeken tonen aan dat borstvoeding premature kinderen in belangrijke mate beschermt tegen necrotiserende enterocolitis en infecties en dat borstvoeding ook in andere opzichten gunstig is.

Ouders moeten op de hoogte worden gehouden van de toestand van hun pasgeborene en de plannen van de arts, evenals de verwachte gang van zaken en het moment van ontslag uit het ziekenhuis. Regelmatig overleg met artsen en verpleegkundigen is uitermate belangrijk. Veel NICU's hebben een maatschappelijk werker die erop kan toezien dat de ouders op de hoogte blijven.

Last full review/revision February 2003

Back to Top

Previous: Introductie

Next: Prematuriteit

Figures
Tables
Disclaimer