THE MERCK MANUAL MEDICAL LIBRARY: The Merck Manual of Medical Information--Home Edition
Tips for better results

Section

Subject

Topics

Somatoforme stoornissen

Somatoforme stoornissen vormen een groep stoornissen waarbij een onderliggend psychisch probleem tot verontrustende of invaliderende lichamelijke symptomen leidt.

Een kind dat aan een somatoforme stoornis lijdt, kan een aantal symptomen vertonen zonder dat er aanwijzingen zijn voor een lichamelijke oorzaak. Deze symptomen kunnen pijn, ademhalingsmoeilijkheden en algehele zwakte omvatten. Wanneer een ander gezinslid ernstig ziek is, ontwikkelt een kind vaak lichamelijke symptomen die hun oorsprong hebben in een psychisch probleem. Er wordt aangenomen dat deze lichamelijke symptomen een onbewuste reactie zijn op psychische spanningen of een psychisch probleem. (see Somatoforme stoornissenSidebar)

De symptomen zijn duidelijk niet bewust verzonnen en het kind voelt werkelijk de symptomen die het beschrijft.

Somatoforme stoornissen worden onderverdeeld in conversiestoornis, somatisatiestoornis, stoornis van de lichaamsbeleving en hypochondrie. (see Hypochondrie)

Bij een conversiestoornis lijkt het of het kind een verlamde arm of verlamd been heeft, doof of blind wordt of last heeft van schuddende bewegingen die aan epileptische aanvallen doen denken. Deze symptomen beginnen plotseling, gewoonlijk in verband met een voorafgaande gebeurtenis, en kunnen al dan niet abrupt verdwijnen. Een somatisatiestoornis lijkt op een conversiestoornis, maar hierbij ontwikkelt het kind tal van vagere symptomen, zoals hoofdpijn, buikpijn (see Terugkerende buikpijn) en misselijkheid. Het is mogelijk dat deze symptomen gedurende lange perioden komen en gaan. Bij een stoornis van de lichaamsbeleving raakt het kind geobsedeerd door een ingebeelde uiterlijke onvolmaaktheid, zoals de grootte van neus of oren. Ook is het mogelijk dat het kind zich overdreven zorgen maakt over een kleine afwijking, zoals een wrat. Bij hypochondrie heeft het kind geen specifieke, aanhoudende symptomen, maar is het geobsedeerd door lichamelijke functies, zoals hartslag, spijsvertering en transpiratie, en is het ervan overtuigd dat het een ernstige ziekte heeft terwijl het in feite niets mankeert.

Somatoforme stoornissen komen bij jonge jongens even vaak voor als bij jonge meisjes, maar in de adolescentie komen ze vaker bij meisjes dan bij jongens voor.

Diagnose

Voordat wordt vastgesteld dat het kind een somatoforme stoornis heeft, wordt onderzocht of het kind geen lichamelijke aandoening heeft die de symptomen zou kunnen verklaren. Uitgebreide laboratoriumonderzoeken worden echter zo veel mogelijk vermeden omdat die het kind mogelijk versterken in de mening dat het een lichamelijk probleem heeft. Daarbij kunnen overbodige diagnostische onderzoeken het psychische probleem van het kind verergeren. Als er geen lichamelijke ziekte kan worden gevonden, praat de arts met het kind en het gezin om te proberen onderliggende psychologische problemen of problematische gezins- of familierelaties te ontdekken.

Behandeling

Het idee van een onderzoek door een psychotherapeut zal een kind mogelijk tegenstaan omdat de symptomen in zijn ogen uitsluitend lichamelijk zijn. Er is echter aangetoond dat een benadering waarbij individuele psychotherapie en gezinstherapie worden gecombineerd met revalidatie, in veel gevallen effectief is.

Last full review/revision February 2003

Back to Top

Previous: Separatieangststoornis

Next: Introductie

Figures
Tables
Disclaimer