THE MERCK MANUAL MEDICAL LIBRARY: The Merck Manual of Medical Information--Home Edition
Tips for better results
In This Topic
Voetfracturen
Back to Top

Section

Subject

Topics

Voetfracturen

Fracturen van de voetbeentjes komen veel voor. Ze kunnen ontstaan door een val, door een verzwikking of wanneer iemand hard met zijn voet tegen een voorwerp stoot. Voetfracturen zijn zeer pijnlijk en de pijn wordt bijna altijd erger als men probeert te lopen of wanneer de voet wordt belast.

De diagnose wordt meestal gesteld met behulp van een röntgenfoto. Soms is het nodig om een CT-scan (computertomografie) of een MRI-scan (magnetische kernspinresonantie) te maken. De behandeling is afhankelijk van het botje dat is gebroken en de soort fractuur, maar meestal worden de voet en de enkel in een gipsverband gezet.

Fracturen van de teenkootjes kunnen ontstaan wanneer iemand met een onbeschermde voet tegen een hard voorwerp stoot. Als de teen abnormaal gebogen is, moet hij worden rechtgezet. Eenvoudige fracturen van de vier kleinere tenen genezen zonder gipsverband. Met bepaalde maatregelen kan het lopen wat comfortabeler worden gemaakt en de teen worden beschermd. Zo kan de teen een aantal weken met tape of klittenband aan de omliggende tenen worden vastgezet. Ook het dragen van comfortabele schoenen kan helpen. Door schoenen met een stijve zool wordt het gebroken kootje geïmmobiliseerd, door brede, zachte schoenen wordt er minder druk uitgeoefend op de gezwollen teen. Als het lopen op gewone schoenen te pijnlijk is, kan de arts orthopedische schoenen voorschrijven.

Over het algemeen zal een fractuur van de grote teen (hallux) ernstiger zijn en veel meer pijn, een grotere zwelling en onderhuidse bloeding veroorzaken. Iemand kan zijn grote teen breken door deze te stoten of als er iets zwaars op valt. Bij fracturen van het gewricht van de grote teen kan een operatie noodzakelijk zijn.

De sesambotjes zijn twee kleine ronde botjes in de pees van de buigspier onder de grote teen. Deze botjes kunnen breken door hardlopen, lange wandelingen en vormen van sport waarbij men te hard op de bal van de voet neerkomt, zoals basketbal en tennis. De pijn kan worden verlicht door het gebruik van vulkussentjes of speciaal gemaakte orthesen (inlegzolen) voor de schoen. Als de pijn aanhoudt, kan het noodzakelijk zijn het sesambotje operatief te verwijderen.

Een stressfractuur van de middenvoetsbeentjes (de botjes halverwege de voet) kan optreden door langdurige overbelasting wanneer iemand zeer veel wandelt, marcheert of hardloopt (see Stressfracturen van de voet). Het doet steeds meer pijn wanneer men met het volle gewicht op de voet gaat staan. Het aangedane gebied op het middenvoetsbeentje is bij aanraking gevoelig. Wanneer iemand een dergelijke stressfractuur tijdig opmerkt, kan hij stoppen met de activiteiten die de fractuur verergeren. In een verder gevorderd stadium en bij ernstige fracturen is het gebruik van krukken en gipsverband nodig.

Een avulsie- of afrukkingsfractuur van het vijfde middenvoetsbeentje (een botje halverwege de voet aan de kant van de kleine teen) komt veel voor na een blessure als gevolg van het naar binnen omslaan van de voet. De buitenkant van de voet wordt gevoelig en er ontstaat een gezwollen bloeduitstorting. Een gipsverband is meestal niet nodig, maar kan het lopen wel gemakkelijker maken. Soms moet men een paar dagen op krukken lopen.

De enkel kan breken wanneer de voet bij een val naar binnen of naar buiten omslaat. Kleine avulsiefracturen van de aanhechting van de gewrichtsbanden zijn vergelijkbaar met een ernstige verstuiking. Dit type fractuur wordt gedurende 3 tot 6 weken behandeld door de voet stevig in te zwachtelen of een gipsverband aan te leggen. De fractuur geneest over het algemeen goed. Fracturen in de benige knobbels (malleoli) aan de binnen- en buitenkant van de enkel zijn ernstiger. Wanneer de malleoli gebroken zijn, is staan en lopen zeer pijnlijk. Als een malleolusfractuur niet is verschoven, kan deze met een gipsverband worden behandeld. Verschoven fractuurstukken moeten operatief worden vastgezet.

illustrative-material.figure-short 1

Voetfracturen

Voetfracturen

Voetfracturen komen veel voor. Ze kunnen voorkomen in de tenen, in de middenvoetsbeentjes (metatarsalia), in de twee kleine ronde botjes net onder de grote teen (de sesambotjes) of in het sprongbeen. In de grote teen (hallux) komen de meeste fracturen voor.

Last full review/revision February 2003

Back to Top

Previous: Introductie

Next: Beenfracturen

Figures
Tables
Disclaimer