THE MERCK MANUAL MEDICAL LIBRARY: The Merck Manual of Medical Information--Home Edition
Tips for better results

Section

Subject

Topics

Achillespeesontsteking

Een achillespeesontsteking is een ontsteking van de achillespees, de stevige pees die de kuitspieren met de hiel verbindt.

De kuitspieren en de achillespees zorgen ervoor dat de voorvoet omlaag komt nadat de hiel de grond heeft geraakt; wanneer vervolgens de tenen zich afzetten, zorgen ze ervoor dat de hiel omhoogkomt voordat het gewicht naar de andere voet wordt verplaatst.

Een ontsteking van de achillespees treedt op wanneer de belasting op de pees groter is dan de belastbaarheid. Bij het heuvelafwaarts rennen wordt de achillespees extra belast doordat de voorvoet een grotere afstand moet afleggen voordat deze de grond raakt. Bij het heuvelopwaarts rennen wordt deze pees ook belast doordat de kuitspieren een grotere kracht moeten uitoefenen om de hiel op te tillen wanneer de tenen zich afzetten. Een zacht contrefort (het achterste deel van de schoen dat om de hiel heen zit) laat een te grote beweging van de hiel toe waardoor de achillespees ongelijkmatig wordt belast; de kans dat de pees scheurt is dan groter. Schoenen met stijve zolen die niet buigen op de plaats waar de tenen aan de voet vastzitten, veroorzaken een grote spanning op de achillespees vlak voordat de tenen zich afzetten.

Verscheidene functionele en structurele afwijkingen maken de achillespees gevoelig voor blessures. Voorbeelden daarvan zijn het te sterk naar binnen kantelen van de voeten (pronatie), de gewoonte om te ver achter op de hiel neer te komen (aan de zool van gebruikte hardloopschoenen kan men zien waar de hak het meest is afgesleten), kromme benen, korte hamstrings (kniebuigspieren) en kuitspieren, een hoge wreef, korte achillespezen en hielmisvormingen. De achillespees wordt omgeven door een beschermende peesschede. Tussen de pees en de peesschede zit een dun laagje vet, waardoor de pees zich vrijelijk kan bewegen. Wanneer de pees is beschadigd, vormen zich littekens tussen de pees en de peesschede. Hierdoor blijft de pees bij elke beweging in de peesschede hangen.

Pijn is het voornaamste symptoom en is gewoonlijk het hevigst wanneer iemand begint te bewegen. De pijn wordt vaak minder wanneer men ondanks de pijn en stijfheid doorgaat met wandelen of hardlopen. Dit komt doordat de temperatuur van de peesschede bij beweging stijgt en de peesschede dus soepeler wordt, waardoor de pees zich vrijer kan bewegen.

Als iemand de pijn negeert en doorgaat met hardlopen, wordt de soepele pees vervangen door stug littekenweefsel en zal de pees altijd pijn doen tijdens trainingen, met een zeer geringe kans op genezing. Een belangrijk onderdeel van de behandeling is daarom: niet hardlopen en fietsen zolang de pijn aanhoudt. Andere maatregelen worden bepaald door de mogelijke oorzaak of iemands aanleg (predispositie) en bestaan onder meer uit het dragen van schoenen met flexibele zolen en het plaatsen van steunzolen in hardloopschoenen om de spanning in de pees te verminderen en de hiel te stabiliseren. De bloedtoevoer naar de achillespees wordt minder wanneer de voet omhoog wordt gebogen. Met een ‘sleehak' wordt dit effect verminderd. Met rekoefeningen voor de hamstrings kan worden begonnen zodra deze oefeningen geen pijn meer doen. Oefeningen om de achillespees te versterken, zoals op de tenen gaan staan, zijn zinvol. Nadat het hardlopen is hervat, mag men geen heuveltraining doen totdat de pees volledig is hersteld. Dit kan weken tot jaren duren. Er kan een operatie nodig zijn. Soms wordt als alternatief voor een operatie een procedure gebruikt die ‘lithotripsie' wordt genoemd.

Last full review/revision February 2003

Back to Top

Previous: Popliteus tendinitis

Next: Hardlopersknie

Figures
Tables
Disclaimer