THE MERCK MANUAL MEDICAL LIBRARY: The Merck Manual of Medical Information--Home Edition
Tips for better results

Section

Subject

Topics

Stressfracturen van de voet

Stressfracturen (vermoeidheidsfracturen) zijn kleine scheurtjes in de botten die vaak ontstaan door langdurige heftige schokken, langdurig te veel buigen of langdurig te veel draaien.

Bij hardlopers en marcherende of exercerende rekruten komt dit type fractuur vooral in de middenvoetsbeentjes (ossa metatarsalia) voor. Bij de middenvoetsbeentjes van de middelste drie tenen is het risico van een fractuur het grootst. Het middenvoetsbeentje van de grote teen is betrekkelijk ongevoelig voor blessures door zijn stevigheid en grotere afmeting; het middenvoetsbeentje van de kleine teen wordt meestal beschermd doordat de grootste kracht bij het afzetten (met de tenen) op de grote teen en de teen daarnaast wordt uitgeoefend. Een stressfractuur ter hoogte van de grote of de kleine teen geneest echter meestal moeilijker dan een stressfractuur bij een van de andere tenen. De voet moet lang worden geïmmobiliseerd of er kan een operatie nodig zijn.

Risicofactoren voor een stressfractuur in de voet zijn onder meer een hoge wreef, hardloopschoenen met onvoldoende demping en een plotselinge toename in intensiteit of duur van de training. Mensen met smalle, dunne botten lopen meer risico omdat deze botten niet zo sterk zijn. Door osteoporose (see Osteoporose) kunnen vooral postmenopauzale vrouwen gevoelig zijn voor stressfracturen. Jonge vrouwelijke atleten kunnen ook gemakkelijk een stressfractuur krijgen. Door de extreme inspanning kan namelijk de werking van de ovaria (eierstokken) worden onderdrukt, waardoor ze stoppen met menstrueren en osteoporose krijgen.

Het belangrijkste symptoom is pijn in het voorste deel van de voet, meestal tijdens een lange of intensieve training. In het begin verdwijnt de pijn binnen enkele minuten na het stoppen met de training. Als men echter doorgaat met trainen, komt de pijn eerder in de training terug en houdt erna langer aan. Uiteindelijk kan ernstige pijn het hardlopen onmogelijk maken en kan de pijn zelfs in rust voortduren. Het gebied rond de fractuur kan zwellen.

Een arts kan de diagnose vaak stellen op basis van een anamnese van de symptomen en een onderzoek van de voet. De plaats van de fractuur is pijnlijk bij aanraking. Stressfracturen zijn zo klein dat ze op röntgenfoto's vaak niet onmiddellijk zijn te zien. Twee tot drie weken na de blessure kunnen de artsen ze echter wel ontdekken, doordat het weefsel (callus) dat zich tijdens de genezing rond het gebroken bot vormt wel op röntgenfoto's zichtbaar is. Een botscan kan de diagnose al eerder bevestigen maar is zelden noodzakelijk.

Als iemand een stressfractuur heeft, mag hij niet hardlopen totdat de fractuur is genezen, maar een vervangende training is wel mogelijk. Nadat de fractuur is genezen, kan door het dragen van sportschoenen met voldoende demping en het hardlopen op gras of andere zachte oppervlakken een herhaling worden voorkomen. Een gipsverband is zelden noodzakelijk. Wanneer er wel een gipsverband wordt gebruikt, wordt dit na drie weken verwijderd om te voorkomen dat de spieren verzwakken. In het algemeen duurt de genezing 3 tot 12 weken, maar bij ouderen of bij bedlegerige personen kan dit langer duren. Bij de kleine teen duurt het genezingsproces vaak lang en is er soms een operatie nodig.

illustrative-material.figure-short 1

Wat is een stressfractuur?

Wat is een stressfractuur?

Stressfracturen zijn kleine scheurtjes in een bot, die door herhaalde schokken worden veroorzaakt. Ze komen gewoonlijk voor in de middenvoetsbeentjes, de ossa metatarsalia.

Last full review/revision February 2003

Back to Top

Previous: Introductie

Next: Scheenpijn

Figures
Tables
Disclaimer