THE MERCK MANUAL MEDICAL LIBRARY: The Merck Manual of Medical Information--Home Edition
Tips for better results

Section

Subject

Topics

Plantaire fasciitis

Plantaire fasciitis is een ontsteking van de compacte band van bindweefsel, de plantaire fascie (peesplaat van de voetzool).

Deze fascie verbindt de onderkant van de hiel met de bal van de voet en is betrokken bij lopen en rennen; ze geeft veerkracht aan de pas. De term fasciitis betekent ontsteking van de fascie, maar de aandoening is eigenlijk meer beschadiging door de herhaalde spanning die op de fascie wordt gezet en niet zozeer een ontsteking. Vaak is een klein scheurtje het gevolg van een te grote spanning op de plantaire fascie. Plantaire fasciitis is een van de meest voorkomende oorzaken van pijn aan de hiel. De pijn kan langs de gehele lengte van de plantaire fascie voorkomen, maar zit in de meeste gevallen op de plek waar de fascie aan de onderkant van het hielbot vastzit (see Pijn door hielspoor). Veel mensen die deze aandoening krijgen hebben een zeer hoge of een zeer lage wreef. Door strakke kuitspieren of een strakke achillespees (die de verbinding vormt tussen de kuitspieren en het hielbot) kan de voet plat worden getrokken, waardoor de fascie strak als een boogpees komt te staan.

De aandoening komt veel voor bij hardlopers en dansers en kan ook voorkomen bij mensen die beroepshalve lang achter elkaar moeten staan. Een verandering in het type schoen kan ook tot plantaire fasciitis leiden. Aandoeningen waardoor plantaire fasciitis kan worden verergerd zijn zwaarlijvigheid, reumatoïde artritis, het syndroom van Reiter (reactieve artritis), psoriasis en fibromyalgie.

Symptomen en diagnose

Iemand met plantaire fasciitis voelt vaak veel pijn na een rustperiode, vooral 's morgens bij de eerste stap uit bed. Na de eerste passen trekt de pijn tijdelijk weg. De pijn kan ook beginnen wanneer iemand wandelt of hardloopt; in dat geval straalt de pijn uit van de onderkant van de hiel naar de tenen.

De arts kan de diagnose stellen na onderzoek van de voet. De voet is duidelijk gevoelig op het punt waar de plantaire fascia vastzit aan het hielbot of bij de bal van de voet.

Een röntgenfoto kan de aanwezigheid van een hielspoor aantonen die uitsteekt aan de voorkant van de onderkant van het hielbot. Deze hielspoor is een botuitloper, die in de loop van de tijd is ontstaan door een combinatie van toegenomen spanning op de fascie en een voetdisfunctie. Er is zelden een andere diagnostische test nodig (botscan, MRI-scan en echografie).

Behandeling

Om de druk op de fascie te verlichten, is het beter om kortere passen te maken en niet op blote voeten te lopen. Activiteiten waarbij het been zwaar neerkomt, zoals bij hardlopen, moeten worden vermeden. De patiënt moet misschien afvallen. Het genezingsproces kan vaak worden versneld door de kuitspieren te rekken. Met steunzolen in goed passende schoenen komt men iets hoger op de hiel te staan. De zolen kunnen ook zorgen voor demping en ondersteuning van de hiel.

Er kunnen nog allerlei andere maatregelen nodig zijn, zoals het gebruik van tape of banden die het voetgewelf ondersteunen, ijsmassage, het gebruik van niet-steroïde anti-inflammatoire preparaten, injecties met corticosteroïden in de hiel, fysiotherapie, steunzolen en het 's nachts aanleggen van een spalk om de kuitspieren en de fascie tijdens de slaap op te rekken. Als deze maatregelen niet voldoende helpen, is er soms een operatie nodig om te proberen om gedeeltelijk de druk te verminderen op de fascie en om eventueel aanwezige hielsporen te verwijderen.

Last full review/revision February 2003

Back to Top

Previous: Tarsaletunnelsyndroom

Next: Achillespezenbursitis

Figures
Tables
Disclaimer