THE MERCK MANUAL MEDICAL LIBRARY: The Merck Manual of Medical Information--Home Edition
Tips for better results

Section

Subject

Topics

Vreemde voorwerpen in het oog

De meest voorkomende oogbeschadigingen ontstaan doordat een vreemd voorwerp het hoornvlies of bindvlies (conjunctiva) beschadigt. Hoewel deze letsels meestal niet ernstig zijn, kunnen ze in sommige gevallen ernstige gevolgen hebben, zoals bij doorboring van het hoornvlies of een ontsteking van het hoornvlies door een snede of kras.

De meest voorkomende oorzaak van beschadigingen van het oogoppervlak is waarschijnlijk wel de contactlens. Het oogoppervlak kan beschadigd raken door slecht passende lenzen, lenzen die te lang in het oog worden gehouden, lenzen die tijdens de slaap worden ingehouden terwijl ze daar niet geschikt voor zijn, onvoldoende gesteriliseerde lenzen of door het ruw of onjuist uitnemen van lenzen.

Andere oorzaken van oppervlakkige beschadigingen zijn glassplinters, opgewaaid stof, boomtakken en vallend puin. Personen met bepaalde beroepen of hobby's hebben een grotere kans om deeltjes in het oog te krijgen. Bij het timmeren met een metalen hamer op spijkers of andere metalen objecten ontstaan withete staaldeeltjes die op vonken lijken. Deze deeltjes kunnen diep in het oog doordringen wanneer dit niet goed is beschermd. Met een veiligheidsbril kunnen dit soort verwondingen worden voorkomen.

Symptomen

Als het oogoppervlak beschadigd is, heeft de patiënt gewoonlijk pijn en het gevoel dat er iets in het oog zit. Verder kan het oog ook extra gevoelig zijn voor licht, het kan rood worden, de bloedvaatjes aan het oogoppervlak kunnen gaan bloeden of het oog en het ooglid kunnen opzwellen. De patiënt kan ook wazig gaan zien.

Vreemde voorwerpen die in de binnenkant van het oog dringen of verwondingen die zijn verontreinigd met aarde of plantaardig materiaal (bijvoorbeeld bij letsel veroorzaakt door een afgevallen boomtak) leveren vooral een vergrote kans op infectie op. Een snelle diagnose en passende behandeling kunnen een infectie helpen voorkomen.

Diagnose en behandeling

De diagnose bij oogletsel wordt gebaseerd op de symptomen die de patiënt beschrijft en de omstandigheden waaronder de verwondingen ontstonden. Het oog wordt onderzocht terwijl het vreemde voorwerp uit het oog wordt verwijderd. Soms kunnen aanvullende onderzoeken als een CT-scan (computertomografie) nodig zijn.

Met behulp van oogdruppels met een kleurstof die oplicht onder speciaal licht kunnen het voorwerp en eventuele oppervlakkige schaafwonden beter zichtbaar worden gemaakt. Het oogoppervlak wordt gewoonlijk met verdovende druppels ongevoelig gemaakt. De arts gebruikt een speciaal instrument dat het beeld verlicht en vergroot, bijvoorbeeld een spleetlamp, om het oogoppervlak gedetailleerd te kunnen zien en verwijdert vervolgens het vreemde voorwerp. Vaak kan het vreemde voorwerp met behulp van een vochtig, steriel wattenstaafje worden weggehaald of met steriel water worden weggespoeld. Vreemde voorwerpen die niet gemakkelijk kunnen worden losgemaakt, kunnen vaak zonder pijn worden verwijderd met een naald of een speciaal instrument. Vreemde voorwerpen van metaal kunnen een roestring achterlaten. Om dit te verwijderen wordt een speciaal boortje gebruikt (een klein chirurgisch instrument met fijn, roterend oppervlak waarmee kan worden geslepen en geboord).

Meestal wordt gedurende een aantal dagen een antibioticumzalf op het oog aangebracht. Bij grote schaafwonden aan het hoornvlies kan verdere behandeling nodig zijn: de pupil wordt dan met behulp van oogdruppels verwijd gehouden en er wordt een antibioticumzalf aangebracht. De patiënt kan een ooglapje dragen om ervoor te zorgen dat het oog gesloten blijft. Bij een schaafwond afkomstig van een contactlens of een voorwerp dat besmet kan zijn met aarde of plantaardig materiaal wordt geen ooglapje gebruikt, omdat dit de kans op een ernstige infectie van het hoornvlies (hoornvlieszweer) vergroot. Gelukkig herstellen de cellen aan het oogoppervlak zich snel: zelfs grotere schaafwonden aan het oppervlak genezen meestal binnen 1 tot 3 dagen. Het is verstandig om 1 tot 2 dagen na het ontstaan van de verwonding voor controle een oogarts te bezoeken. Schaafwonden aan het hoornvlies zijn onaangenaam. Daarom krijgt de patiënt vaak orale pijnstillers.

Wanneer het vreemde voorwerp in de diepere lagen van het oog is doorgedrongen, is het noodzakelijk dat een oogarts het voorwerp onmiddellijk operatief verwijdert. Dit verkleint de kans op een infectie.

Last full review/revision February 2003

Back to Top

Previous: Beschadiging door een stomp voorwerp

Next: Brandwonden

Figures
Tables
Disclaimer