THE MERCK MANUAL MEDICAL LIBRARY: The Merck Manual of Medical Information--Home Edition
Tips for better results

Section

Subject

Topics

Koolmonoxidevergiftiging

Koolmonoxide is een kleurloos, reukloos gas dat bij inademing zorgt dat bloed geen zuurstof kan transporteren en dat de weefsels zuurstof niet effectief kunnen opnemen. Kleine hoeveelheden zijn meestal niet schadelijk, maar als de koolmonoxidespiegel in het bloed te hoog wordt, treedt er vergiftiging op. Koolmonoxide verdwijnt pas na enkele uren uit het bloed.

Rook bevat meestal koolmonoxide, vooral wanneer de brandstof niet volledig verbrandt. Bij onvoldoende ventilatie kunnen auto's, ovens, waterboilers, gaskachels, petroleumkachels en andere typen kachels (ook houtkachels en kachels met koolstofbriketten als brandstof) koolmonoxidevergiftiging veroorzaken. Door inhalatie van tabaksrook komt er koolmonoxide in het bloed, maar meestal niet voldoende om vergiftigingssymptomen te veroorzaken.

Symptomen en diagnose

Lichte koolmonoxidevergiftiging veroorzaakt hoofdpijn, misselijkheid, braken, sufheid en coördinatieproblemen. De meeste mensen met lichte koolmonoxidevergiftiging herstellen al snel wanneer ze in de frisse lucht worden gebracht. Matig ernstige of ernstige koolmonoxidevergiftiging veroorzaakt verwardheid, bewusteloosheid, pijn in de borststreek, benauwdheid en coma. De meeste slachtoffers zijn dan ook niet in staat om weg te komen en moeten gered worden. Een ernstige vergiftiging is vaak dodelijk. In uitzonderlijke gevallen ontstaan er weken na een ogenschijnlijk herstel van een ernstige koolmonoxidevergiftiging symptomen als geheugenverlies, slechte coördinatie en spontaan urineverlies (vaak aangeduid als ‘late neuropsychiatrische symptomen').

Koolmonoxide is gevaarlijk omdat sufheid wellicht niet als symptoom van vergiftiging wordt herkend. Iemand met een lichte vergiftiging kan daardoor gaan slapen en het koolmonoxide zo blijven inademen totdat hij ernstig vergiftigd raakt of overlijdt. Sommige mensen met langdurige, lichte koolmonoxidevergiftiging door ovens of kachels kunnen hun symptomen aanzien voor een andere aandoening, bijvoorbeeld griep of een andere virusinfectie.

De diagnose koolmonoxidevergiftiging wordt gesteld door de koolmonoxide in uitademingslucht te meten en de HbCO (aan hemoglobine gebonden koolmonoxide) in het bloed te bepalen.

Behandeling en preventie

Bij een lichte vergiftiging helpt frisse lucht soms al voldoende. Bij de behandeling van een ernstiger vergiftiging wordt zuurstof in hoge concentraties toegediend, meestal via een masker. Zuurstof bespoedigt de verdwijning van koolmonoxide uit het bloed en verlicht de symptomen. De waarde van behandeling met zuurstof onder hoge druk (in een hogedrukkamer) is niet duidelijk.

Ter voorkoming van vergiftiging moeten verbrandingsbronnen binnenshuis, zoals gasstraalkachels en houtkachels, voorzien zijn van een correct geïnstalleerd ventilatiesysteem. Als een dergelijke vorm van ventilatie niet haalbaar is, kan een open venster ervoor zorgen dat er koolmonoxide kan ontsnappen, zodat ophoping wordt beperkt. De uitlaatpijpen van ovens en andere verwarmingsapparaten moeten regelmatig worden onderzocht op barsten en lekken. Er zijn chemische detectors voor thuisgebruik die kunnen bepalen of er koolmonoxide in de lucht zit. Wordt er koolmonoxide aangetroffen, dan klinkt er een alarmsignaal. Door continue meting met zulke detectors kan koolmonoxide worden opgespoord voordat er vergiftiging optreedt. Het gebruik van koolmonoxidedetectors wordt net als het gebruik van rookmelders voor alle woningen aanbevolen.

Last full review/revision February 2003

Back to Top

Previous: Acetylsalicylzuurvergiftiging (aspirinevergiftiging)

Next: Vergiftiging door bijtende stoffen

Figures
Tables
Disclaimer