THE MERCK MANUAL MEDICAL LIBRARY: The Merck Manual of Medical Information--Home Edition
Tips for better results

Section

Subject

Topics

Vergiftiging door insecticiden

De insectendodende eigenschappen van insecticiden maken deze middelen soms ook voor de mens giftig. De meeste ernstige gevallen van insecticidenvergiftiging worden veroorzaakt door orgaanfosfaat- en carbamaat-insecticiden, vooral wanneer het zelfmoordpogingen betreft. Deze middelen zijn van zenuwgassen afgeleid. Pyretrinen en pyretroïden, veelgebruikte insecticiden op basis van bloemen, zijn meestal niet giftig voor de mens.

Veel insecticiden kunnen vergiftiging veroorzaken nadat ze zijn ingeslikt, zijn ingeademd of via de huid zijn opgenomen. Sommige insecticiden zijn geurloos, waardoor het slachtoffer niet beseft dat hij eraan is blootgesteld. Orgaanfosfaat- en carbamaat-insecticiden zorgen ervoor dat bepaalde zenuwen willekeurig gaan ‘vuren', wat veel organen aanzet tot extreme activiteit. Uiteindelijk ontstaat er orgaanfalen. Pyretrinen veroorzaken soms allergische reacties. Pyretroïden veroorzaken zelden problemen.

Symptomen

Vergiftiging met orgaanfosfaten en carbamaten leidt tot tranende ogen, wazig zien, speekselvloed, transpiratie, braken, een frequente stoelgang en vaak urineren. Er ontstaan ademhalingsproblemen en spiertrekkingen en de spieren worden zwakker. In zeldzame gevallen kan de benauwdheid of de spierzwakte tot de dood leiden. De symptomen houden uren en soms dagen na de blootstelling aan carbamaat aan. Bij blootstelling aan orgaanfosfaten kunnen de symptomen zelfs wekenlang aanhouden.

Pyretrinen kunnen de oorzaak zijn van niezen, tranende ogen, hoesten en soms ademhalingsproblemen. Er is zelden sprake van ernstige symptomen.

Diagnose en behandeling

De diagnose ‘insecticidenvergiftiging' wordt gesteld op basis van de symptomen en een beschrijving van de voorafgaande gebeurtenissen. Bloedonderzoek kan de diagnose ‘orgaanfosfaat- of carbamaatvergiftiging' bevestigen.

Als een insecticide met de huid in contact is gekomen, wordt de kleding verwijderd en de huid gewassen. Wie symptomen van orgaanfosfaatvergiftiging heeft, moet altijd een arts raadplegen. Intraveneus toegediende atropine kan de meeste symptomen verlichten. Intraveneus toegediende obidoxim kan het herstel van de zenuwfuncties versnellen en daarmee de oorzaak van de symptomen wegnemen. De symptomen van carbamaatvergiftiging worden eveneens verlicht door atropine, maar meestal niet door obidoxim. De symptomen van pyretrinevergiftiging verdwijnen zonder behandeling.

Last full review/revision February 2003

Back to Top

Previous: Koolwaterstofvergiftiging

Next: IJzervergiftiging

Figures
Tables
Disclaimer