THE MERCK MANUAL MEDICAL LIBRARY: The Merck Manual of Medical Information--Home Edition
Tips for better results

Section

Subject

Topics

Stoornis in de lichaamsbeleving

Bij een stoornis in de lichaamsbeleving maakt de betrokken persoon zich zorgen over een vermeende onvolkomenheid van zijn uiterlijk. Dit veroorzaakt in significante mate lijden of beperkingen in het functioneren.

Mensen met een stoornis in de lichaamsbeleving menen dat er iets mis is met hun uiterlijk, terwijl dat in feite niet of maar in zeer geringe mate waar is. De stoornis begint meestal in de adolescentie en lijkt even vaak bij mannen als bij vrouwen voor te komen.

Symptomen

De symptomen kunnen zich geleidelijk of plotseling voordoen en variëren in intensiteit. Zonder behandeling blijven ze bestaan. Meestal maakt de persoon zich bezorgd over zijn gezicht of zijn hoofd, maar het kan ook één of meer delen van zijn lichaam betreffen. De bezorgdheid kan zich dan wisselend op verschillende lichaamsdelen richten. Hij kan zich zorgen maken over dunner wordend haar, over acne, over rimpels, littekens, teint of overdadige haargroei in het gezicht. De aandacht kan ook zijn gericht op de vorm of de grootte van een lichaamsdeel, zoals de neus, de ogen, de oren, de mond, de borsten of de billen. Sommige atletisch gebouwde jonge mannen vinden dat ze er slap uitzien en proberen op een bezeten manier meer gewicht en spiermassa te krijgen.

De meeste mensen met een stoornis in de lichaamsbeleving kunnen het niet laten om iedere dag urenlang bezig te zijn met hun vermeende gebrek. Ze kijken vaak in de spiegel, anderen vermijden dat juist. Weer anderen doen soms het ene, soms het andere. De meeste mensen proberen hun vermeende gebrek te camoufleren. Ze laten bijvoorbeeld een baard staan om hun ‘littekens' te verbergen of dragen een pet om hun ‘dunner wordende' haar te bedekken. Velen laten zich, soms meerdere malen, behandelen door artsen, tandartsen of chirurgen om het vermeende gebrek te corrigeren, waardoor ze zich er juist nog drukker over maken.

Mensen met deze stoornis voelen zich verlegen met hun uiterlijk en verschijnen daarom niet graag in het openbaar. Ze gaan soms niet naar hun werk en vermijden sociale activiteiten. Sommigen gaan alleen 's nachts hun huis uit, anderen komen nooit buiten. Door dit gedrag kunnen ze sociaal geïsoleerd raken. De angsten en het disfunctioneren kunnen leiden tot herhaalde ziekenhuisopnamen en tot suïcidaal gedrag.

Diagnose en behandeling

Mensen met een stoornis in de lichaamsbeleving laten niet graag iets merken van hun symptomen. Hierdoor kan de stoornis jarenlang onontdekt blijven. Deze stoornis onderscheidt zich van normale bezorgdheid over het uiterlijk doordat er uitzonderlijk veel tijd wordt besteed aan het uiterlijk, en doordat er in significant mate sprake is van lijden of beperkingen in het functioneren.

Er is weinig bekend over effectieve behandeling. Behandeling met een SSRI, een antidepressivum, is vaak effectief. Cognitieve-gedragstherapie kan de symptomen ook verminderen.

Last full review/revision February 2003

Back to Top

Previous: Hypochondrie

Next: Introductie

Figures
Tables
Disclaimer