THE MERCK MANUAL MEDICAL LIBRARY: The Merck Manual of Medical Information--Home Edition
Tips for better results

Section

Subject

Topics

Flatulentie

Flatulentie is een gevoel van een toegenomen hoeveelheid gas in het maag-darmkanaal.

In de maag of verderop in het spijsverteringskanaal kunnen zich overmatige hoeveelheden gas verzamelen. De overmaat aan gas wordt via de mond (boeren) of via de anus uitgestoten (wat in de volksmond een ‘wind' en door artsen ‘flatus' wordt genoemd) of via de wanden van het spijsverteringskanaal in het bloed opgenomen en vervolgens door de longen uitgescheiden. Bacteriën in het spijsverteringskanaal verbruiken (metaboliseren) ook bepaalde gassen.

Lucht is een gas dat samen met voedsel kan worden ingeslikt. Inslikken van kleine hoeveelheden lucht is normaal, maar sommige mensen slikken onbewust grote hoeveelheden in (aërofagie), vooral als ze zenuwachtig zijn. De meeste ingeslikte lucht wordt later weer opgeboerd, zodat slechts een deel via de maag in de rest van het spijsverteringsstelsel terechtkomt. Door grote hoeveelheden lucht in te slikken, kan iemand een vol gevoel krijgen. Dit heeft overmatig boeren tot gevolg of het ontsnappen van lucht via de anus.

In het spijsverteringsstelsel worden op verschillende manieren andere gassen geproduceerd. Waterstof, methaan en kooldioxide worden gevormd door bacteriële afbraak van voedsel in de darmen, vooral na het eten van bepaalde voedingsmiddelen, zoals bonen en kool. Mensen met tekorten aan enzymen die bepaalde suikers afbreken, kunnen ook grote hoeveelheden gas produceren als ze voedsel eten dat deze suikers bevat. Lactose-intolerantie, tropische spruw en alvleesklierinsufficiëntie kunnen alle een hoge gasproductie tot gevolg hebben. Mensen met het prikkelbaredarmsyndroom produceren geen grote hoeveelheden gas, hoewel de passage door de darm van normale gasvolumes veranderd kan zijn. Bijna iedereen die grote hoeveelheden eiwitten of fruit eet, zal enigszins last krijgen van flatulentie.

Symptomen

Flatulentie gaat vaak gepaard met buikpijn en een opgeblazen gevoel, hoewel het precieze verband tussen flatulentie en deze symptomen nog niet bekend is. Sommige mensen lijken bijzonder gevoelig te zijn voor de effecten van gas in het maag-darmkanaal, terwijl anderen grote hoeveelheden kunnen verdragen zonder dat er symptomen ontstaan.

Boeren komt meestal kort na het eten of tijdens perioden van stress voor. Soms leidt het drinken van koolzuurhoudende dranken tot boeren. Sommige mensen hebben vlak voordat ze gaan boeren een beklemd gevoel op de borst of in de maag, dat verdwijnt nadat het gas is uitgestoten.

Mensen laten doorgaans meer dan tien winden per dag, maar als gevolg van flatulentie kunnen meer winden worden geproduceerd. Gas dat via de anus het lichaam verlaat, kan al of niet een onaangename geur hebben. Soms treedt fecale incontinentie op wanneer iemand probeert een wind te laten en tot zijn verbazing bemerkt dat er ook ontlasting is uitgestoten.

Jonge kinderen met buikkramp laten buitensporig veel gas ontsnappen. Of deze kinderen inderdaad meer gas produceren dan anderen of gewoon gevoeliger zijn voor de effecten, is niet duidelijk.

Behandeling

Een opgeblazen gevoel en het laten van boeren zijn moeilijk te verlichten. Als het boeren het belangrijkste probleem is, kan het helpen om minder lucht in te slikken. Dat is echter moeilijk omdat mensen zich er meestal niet van bewust zijn dat ze lucht inslikken. Geen kauwgom gebruiken en eten in een ontspannen sfeer kunnen ertoe bijdragen dat het probleem afneemt.

Mensen die overmatig veel boeren of winden laten, moeten mogelijk hun dieet aanpassen en moeilijk verteerbaar voedsel mijden. Om te ontdekken welk soort voedsel het probleem veroorzaakt, kan het nodig zijn een bepaald voedingsmiddel of een bepaalde groep voedingsmiddelen uit het dieet weg te laten. Men kan beginnen met melk en zuivelproducten te laten staan, gevolgd door vers fruit en vervolgens bepaalde groenten en andere voedingsmiddelen. Bij sommige mensen helpt het als ze geen koolzuurhoudende dranken gebruiken.

Hoewel geneesmiddelen doorgaans niet bijzonder effectief zijn, kan simeticon, dat een bestanddeel is van sommige (maag)zuurremmers en ook apart verkrijgbaar is, enige verlichting bieden. In sommige gevallen hebben andere geneesmiddelen enig nut, onder meer andere soorten zuurremmende middelen (waaronder die met natriumbicarbonaat) als metoclopramide en bethanechol. Aromatische oliën, zoals pepermuntolie, hebben bij sommige mensen enig effect, vooral bij mensen die last hebben van kramp met flatulentie. Het eten van meer vezels helpt bij sommige mensen, maar kan bij anderen de symptomen verergeren. Chlorofyl, een bestanddeel van veel zelfzorgmiddelen, en koolstoftabletten verminderen de flatulentie niet, maar helpen wel tegen de onaangename geur.

Last full review/revision February 2003

Back to Top

Previous: Fecale incontinentie

Next: Introductie

Figures
Tables
Disclaimer