THE MERCK MANUAL MEDICAL LIBRARY: The Merck Manual of Medical Information--Home Edition
Tips for better results

Section

Subject

Topics

Glossopharyngeusneuralgie

Glossopharyngeusneuralgie is een aandoening waarbij terugkerende, ernstige pijnaanvallen optreden achter in de keel bij de keelamandelen en op het achterste gedeelte van de tong. Dit is een gevolg van een niet goed functionerende hersenzenuw IX (nervus glossopharyngeus), die de keel, de amandelen en de tong innerveert.

Glossopharyngeusneuralgie is een zeldzame aandoening die doorgaans begint boven de 40 jaar en vaker bij mannen voorkomt. De oorzaak is onbekend.

Symptomen

Evenals bij trigeminusneuralgie zijn de aanvallen kort en onderbroken, maar ze veroorzaken ondraaglijke pijn. De aanvallen kunnen door een bepaalde activiteit worden opgewekt, bijvoorbeeld kauwen, slikken, hoesten of niezen. De pijn begint meestal op het achterste gedeelte van de tong of achter in de keel; soms breidt de pijn zich uit naar het oor. De pijn kan verscheidene seconden tot enkele minuten aanhouden en treedt meestal aan slechts één kant van de keel en de tong op. De pijn kan uitstralen naar het oor. Bij 1 tot 2% van de patiënten wordt de hartslag beïnvloed. Deze wordt zo langzaam dat deze tijdelijk stopt, wat tot flauwvallen leidt.

Diagnose en behandeling

Glossopharyngeusneuralgie wordt van trigeminusneuralgie onderscheiden op basis van de plaats van de pijn of de resultaten van specifiek onderzoek. Bij dit onderzoek raakt de arts de achterkant van de keel aan met een wattenstaafje. Als er dan een aanval optreedt, brengt de arts een plaatselijke verdoving aan achter in de keel en herhaalt de procedure. Als door de verdoving dan een aanval uitblijft, is de diagnose ‘glossopharyngeusneuralgie'.

Voor de behandeling kunnen dezelfde geneesmiddelen zinvol zijn die bij trigeminusneuralgie worden gebruikt (carbamazepine, fenytoïne, baclofen en tricyclische antidepressiva) (see Diagnose en behandeling). Als deze geneesmiddelen niet helpen, kan een plaatselijke verdoving achter in de keel tijdelijk verlichting brengen. Voor blijvende verlichting moet echter mogelijk operatief worden ingegrepen: de nervus glossopharyngeus wordt door middel van een sponsje gescheiden van de slagader die de druk veroorzaakt.

Last full review/revision February 2003

Back to Top

Previous: Hemifaciale spasmen

Next: Aandoeningen van de nervus hypoglossus

Figures
Tables
Disclaimer