THE MERCK MANUAL MEDICAL LIBRARY: The Merck Manual of Medical Information--Home Edition
Tips for better results

Section

Subject

Topics

Beoordeling van pijn

De arts zal naar het verloop en de kenmerken van de pijn vragen om de oorzaak te kunnen achterhalen en een behandelingsplan te opstellen. Om de ernst van de pijn te beoordelen, gebruikt de arts soms een schaal van 0 (geen pijn) tot 10 (ondraaglijke pijn) of vraagt hij de patiënt de pijn te beschrijven als licht, matig, hevig of ondraaglijk. Bij kinderen kan de ernst van de pijn worden bepaald met een reeks tekeningen van gezichtjes die variëren van lachend tot somber en huilend. Er zijn geen laboratoriumtests die de aanwezigheid of ernst van de pijn kunnen vaststellen.

De arts probeert altijd te bepalen of een lichamelijke verwonding of ziekte de pijn veroorzaakt, maar let tevens op psychische oorzaken. Veel chronische ziekten (bijvoorbeeld kanker, artritis, sikkelcelanemie of chronische darmontstekingen) en acute aandoeningen (bijvoorbeeld (brand)wonden, gescheurde spieren, gebroken botten, verstuikingen, blindedarmontsteking, nierstenen of een hartinfarct) veroorzaken pijn. Psychische aandoeningen (bijvoorbeeld depressie en angst) kunnen de pijn verergeren. In sommige gevallen wordt de pijn grotendeels of geheel aan psychische aandoeningen toegeschreven. Dergelijke pijn wordt ‘psychogene pijn' genoemd.

Artsen letten ook op of de pijn acuut of chronisch is. Acute pijn is pijn die plotseling optreedt en meestal niet lang duurt. Ernstige acute pijn kan gepaard gaan met angst, een snelle hartslag, verhoging van de ademfrequentie, verhoogde bloeddruk, transpiratie en verwijde pupillen. Chronische pijn is pijn die weken of maanden aanhoudt. De term wordt meestal gebruikt voor pijn die tot langer dan één maand na het normale verloop van een ziekte of verwonding voortduurt. Ook pijn die over een periode van maanden of jaren telkens terugkeert of pijn die samenhangt met een chronische ziekte als kanker wordt ‘chronische pijn' genoemd. Chronische pijn heeft doorgaans geen effect op de hartslag, ademfrequentie, bloeddruk of pupillen, maar kan wel leiden tot andere problemen, zoals depressie, slaapproblemen, gebrek aan energie, verminderde eetlust, gewichtsverlies en verlies van belangstelling voor seksuele activiteiten.

Bij veel mensen die voor chronische pijn worden behandeld, treden soms korte, vaak zeer hevige opvlammingen van de pijn op. Dit verschijnsel wordt ‘doorbraakpijn' genoemd, omdat de pijn zo hevig is dat deze niet wordt onderdrukt met de pijnstillers die de patiënt gebruikt. Doorbraakpijn begint meestal plotseling, houdt maximaal één uur aan en voelt net als de chronische pijn van de patiënt, maar dan heviger. Doorbraakpijn verschilt van persoon tot persoon en is vaak onvoorspelbaar.

illustrative-material.figure-short 1

Wat is uitstralingspijn?

Wat is uitstralingspijn?

Pijn die in één bepaald gebied van het lichaam wordt gevoeld, geeft niet altijd aan waar het probleem zit, omdat de pijn vanuit een ander gebied kan uitstralen. De pijn die bijvoorbeeld door een hartinfarct wordt veroorzaakt, lijkt afkomstig uit de arm doordat sensibele informatie van het hart en van de arm samenkomt in dezelfde zenuwcellen in het ruggenmerg.

Last full review/revision February 2003

Back to Top

Previous: Introductie

Next: Vormen van pijn

Figures
Tables
Disclaimer